Informacja dla rodziców i uczniów na temat możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki poza szkołą (tzw. nauczanie domowe) przez dzieci obywateli polskich przebywających poza granicami kraju
Podczas pobytu za granicą uczeń ma prawo do bezpłatnej, publicznej edukacji. Dzieci obywateli polskich przebywających poza granicami kraju realizują obowiązek szkolny i obowiązek nauki w danym kraju zamieszkania w lokalnym systemie edukacji, zgodnie z obowiązującymi tam przepisami. Uzupełnieniem tej edukacji mogą być zajęcia z języka polskiego, historii i geografii Polski i ewentualnie innych przedmiotów w ramach polskich „szkół sobotnich”. W kilku krajach możliwa też jest nauka języka polskiego jako przedmiotu lub zajęć dodatkowych w lokalnych systemach edukacji.
Jednakże są przypadki, w których uczeń nie może skorzystać z prawa do bezpłatnej, publicznej edukacji w kraju zamieszkania, ponieważ nie pozwala mu na to jego sytuacja rodzinna czy inne okoliczności losowe (dotyczy to np. dzieci podróżujących po świecie z rodzicami wykonującymi wolne zawody, przebywającymi na krótkich stażach zagranicznych), albo jest zainteresowany (równolegle z nauką w lokalnym systemie edukacji) kontynuowaniem nauki w polskim systemie oświaty. W takim przypadku uczeń (posiadający polskie obywatelstwo) na każdym etapie edukacji, począwszy od obowiązkowego przygotowania przedszkolnego aż do ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, może skorzystać z tzw. nauczania domowego w Polsce.
Na wniosek rodziców, dyrektor przedszkola Polsce, do którego uczeń został przyjęty, może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, poza przedszkolem, oddziałem przedszkolnym lub inna forma wychowania przedszkolnego. (art. 16 ust. 8 ustawy o systemie oświaty).
Na wniosek rodziców, dyrektor szkoły w Polsce, do której uczeń został przyjęty, może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą (art. 16 ust. 8 ustawy o systemie oświaty).
Zezwolenie, o którym mowa powyżej może być wydane na wniosek rodziców (złożony do dnia 31 maja) jeżeli do wniosku dołączono:
a) opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej,
b) oświadczenie rodziców o zapewnieniu dziecku warunków umożliwiających realizację podstawy programowej obowiązującej na danym etapie kształcenia,
c) zobowiązanie rodziców do przystępowania w każdym roku szkolnym przez dziecko spełniające obowiązek szkolny do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych.
Cofnięcie zezwolenia, o którym mowa powyżej, następuje:
1) na wniosek rodziców;
2) jeżeli dziecko z przyczyn nieusprawiedliwionych nie przystąpiło do rocznego egzaminu klasyfikacyjnego, albo nie zdało rocznych egzaminów klasyfikacyjnych,
3) w razie wydania zezwolenia z naruszeniem prawa.
Uczeń spełniający obowiązek szkolny (lub obowiązek nauki) poza szkołą:
- jest zapisany do szkoły w Polsce, ma prawo do otrzymania legitymacji szkolnej;
- corocznie przystępuje do egzaminu klasyfikacyjnego z zakresu części podstawy programowej obowiązującej na danym etapie kształcenia, uzgodnionej na dany rok szkolny przez rodziców z dyrektorem szkoły. Do egzaminu wystarczy przystąpić jeden raz w roku szkolnym;
- po zdaniu egzaminów klasyfikacyjnych otrzymuje świadectwo ukończenia poszczególnych klas;
- uczniowi nie ustala się oceny zachowania.
Trzeba pamiętać, że powyższe rozwiązanie nie zwalnia ucznia z realizacji obowiązku szkolnego w kraju pobytu, o ile istnieje tam taki obowiązek.
Dodatkowe informacje dotyczące edukacji dzieci wyjeżdżających z rodzicami za granicę, w tym możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki poza szkołą (tzw. nauczanie domowe), można uzyskać
- na portalu www.polska-szkola.pl;
- w kuratoriach oświaty;
- w Departamencie Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.
